Bayram namazı farz mı, kimler kılabilir?

Bayram namazı, Müslümanların Ramazan Bayramı (Şeker Bayramı) ve Kurban Bayramı olmak üzere yılda iki kez kıldıkları özel ve sünnet olan bir namazdır. Bu namaz, bayram günlerinde sabah güneş doğduktan sonra genellikle camilerde veya açık alanlarda cemaatle birlikte kılınır. Peki, bayram namazı farz mı, kimler kılabilir?


Bayram namazı, Müslümanların Ramazan Bayramı (Şeker Bayramı) ve Kurban Bayramı olmak üzere yılda iki kez kıldıkları özel ve sünnet olan bir namazdır. Bu namaz, bayram günlerinde sabah güneş doğduktan sonra genellikle camilerde veya açık alanlarda cemaatle birlikte kılınır. Peki, bayram namazı farz mı, kimler kılabilir?

İslam’da farz olan oruç ve hac ibadetlerinin tamamlanmasıyla Ramazan ve Kurban olmak üzere iki dinî bayram kabul edilmiş ve her ikisi için de bayram namazları meşru kılınmıştır. Bayram namazı 2 rekat olarak yalnızca cemaatle kılınabilen, yalnız kılınmayan hükmü vacip bir ibadettir.

Bayram namazı işrak vaktinde yani sabah, güneş doğduktan sonra, kuşluk vaktinde kılınır.

Hanefî mezhebine göre bayram namazının sahih olması için hutbe dışında Cuma namazında aranan şartların yerine gelmesi gerektiğinden, bayram namazının cemaatle kılınması şarttır. Herhangi bir sebepten dolayı bayram namazını cemaatle kılamayan kimsenin bunu kaza etmesi gerekmediği gibi bu kişinin tek başına bayram namazını kılması da gerekmez. Bayram namazını camide cemaatle kılamayanların, evlerinde iki veya dört rekât olarak duhâ/işrak (kuşluk) namazı niyetiyle nafile namaz kılmaları müstehabtır.Şafiî mezhebine göre de bayram namazının bir yerde ve topluca kılınması esastır. Bununla birlikte değişik sebeplerle cemaate katılamayanların münferit olarak kılması da caizdir. Buna göre cemaate katılmayan kişiler, kadınlar, çocuklar ve yolcular evlerinde münferiden bayram namazını kılabilirler. Bayram namazlarını sünnet olarak gören Şafiilere göre yalnız başına kılacak kimsenin hutbe okuması şart değildir.Netice itibariyle Bayram namazları oruç ve hac gibi uzun süreli ve yoğun ibadetlerin tamamlanmasının sevinç ve coşkusunu yaşamak üzere hep birlikte cemaatle kılınan ve Müslümanların vahdetini gösteren çok önemli ibadetlerdir.

İslâm âlimlerinin ittifakına göre kadınlar, cuma ve bayram namazlarıyla yükümlü değildirler (Semerkândî, Tuhfe, 1/161,165; Halîl, Muhtasar, 45, 47; İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 1/167, 229; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/546). Bununla birlikte Hz. Peygamber (s.a.s.) kadınları bayram namazına katılmaya teşvik etmiştir (Buhârî, ʽÎdeyn, 15, 19, 21 [974, 979, 981]; el-Hac, 81 [1652]; Müslim, Salâtü’l-ʽîdeyn, 1-3, 10-12 [884-885, 890]). Bu itibarla kadınlar, şartların elverişli olması hâlinde cuma ve bayram namazlarına katılabilirler.