Zamanın Nabzını Tutanlar: Muvakkitler

Kısaca zamanın saat ve dakika dilimlerini düzenleyenler olarak adlandırılan muvakkitler, İslam medeniyetinde önemli bir yere sahipti. Zira bilindiği gibi namazın dışındaki şartlardan biri de vakittir. Bir anlamda “zaman memurları” olan muvakkitler, namaz vakitlerini titizlikle belirleyip bunu müezzinlere teslim ederlerdi. Bu çalışmalarını muvakkithane denen bir mekânda yaparlardı. Muvakkitler devlet kademesinde yer alırlar; özellikle matematik, hendese ve astronomi gibi alanlarda eğitim görürlerdi. Batılı anlamda saatlerin hayatımıza girmesiyle muvakkitlerin önemi azaldı. 1924’te son müneccimbaşı Hüseyin Hilmi Efendi’nin vefatıyla yerine aynı ünvanda biri atanmadı. Müneccimbaşılık yerine başmuvakkitlik ihdas edildi, başına hattat ve ressam da olan Ahmet Ziya Akbulut (ö. 1938) getirildi. Kelime “Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkit ne bilir / Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç saat” beytiyle zihinlerde yaşamaya devam ediyor.

---

• Dünyanın Güneşe En Uzak Olduğu Gün (Günöte)