NASA, Dünya'nın manyetik alanını Ay'dan gözlemleyecek

NASA'nın LEXI cihazı, Dünya'nın manyetik alanını küresel olarak görüntülemek için Ocak ayında Ay'a gönderiliyor. Ay yüzeyinden manyetosferi inceleyecek olan cihaz, Dünya’yı güneş rüzgarlarına karşı koruyan bu alanın davranışlarını ilk kez tam kapsamlı olarak gözlemleyecek.


NASA'nın Ay Ortamı Heliosferik X-ışını Görüntüleyicisi (LEXI), Dünya'nın manyetosferinin küresel bir görünümünü elde etmek için Ay'a bir yolculuk yapmaya hazırlanıyor. Ocak ayı ortasında ya da sonrasında Kennedy Uzay Merkezi'nden havalanması planlanan araç, Dünya'nın etrafındaki manyetik alanın ilk tam görüntülerini çekecek ve bu da araştırmacıların alanın güneş rüzgarlarını ve hava koşullarını nasıl savuşturduğunu ortaya çıkarmasına yardımcı olacak.

Dünya'nın manyetik alanı, gezegenin etrafında koruyucu bir kalkan görevi görüyor ve Güneş'ten gelen rüzgarları geri püskürtüp hapsediyor.

Uydulardan ve diğer araçlardan yapılan çeşitli gözlemler, geçmişte manyetosferin manyetopoz olarak da adlandırılan sınırının parçalarını çeşitli bakış açılarından yakalamıştır. Bu uydular ve diğer araçlar, güneş rüzgarlarının manyetopoza çarpmasıyla ortaya çıkan X-ışınlarını yakalayarak manyetik alanın ana hatlarını görmüşlerdir. Ancak Dünya'nın etrafındaki manyetik alanın ana hatlarını tek bir gözlemde göremediler.

LEXI, manyetopozu küresel olarak görüntüleyebilmek için Ay'a gidiyor. Ocak ayı ortalarında Firefly Aerospace'in Blue Ghost Lander'ı ile fırlatılacak olan araç, Dünya'yı çevreleyen manyetik alanı Ay'ın yüzeyinden görebilecek. NASA gökbilimcilerine göre, manyetopozun görünümü güneş havasının manyetosferi nasıl etkilediğini ortaya çıkarabilir. Ayrıca bazı güneş rüzgârlarının manyetosferden nasıl geçerek auroralar yarattığını ve Dünya üzerindeki ve çevresindeki güç sistemleri ve uydularda parazite neden olduğunu da ortaya çıkarabilir. NASA'nın LEXI baş araştırmacısı Hyunju Connor, “Doğanın nasıl davrandığını anlamak istiyoruz. Bunu anlayarak uzaydaki altyapımızı korumaya yardımcı olabiliriz.” dedi.

LEXI, Ay'a inişinin ardından altı gün boyunca manyetosferi gözlemleyecek ve manyetik alanın güneş rüzgarının etkisiyle gerilmesini ve büzülmesini izleyecek. Basın açıklamasına göre Connor, “Manyetosferin ilk kez nefes alıp verdiğini görmeyi bekliyoruz. Güneş rüzgarı çok güçlü olduğunda, manyetosfer büzüşecek ve Dünya'ya doğru geriye doğru itilecek ve daha sonra güneş rüzgarı zayıfladığında genişleyecektir.” dedi.