Bugün, Osmanlı İmparatorluğunun eski hâkimiyet coğrafyasından neşet etmiş devletlerin resmî târih hikâyeceliği, Türklerin Balkan fetihlerinin kılıç zoru üzerine inşâ edilmiş olduğunu yazarlar. Bunlara göre Osmanlı Balkanlara cebrî bir şekilde çökmüştür. Bu son derecede çarpıtılmış bir bilgidir. Hâlbuki daha bîtaraf çalışmalar bu hususta bize başka şeyler anlatıyor. Osmanlının bilhassa Balkan fetihlerinin ardalanında geniş çaplı ve şuurlu bir sûrette işletilen bir sızma süreci rol oynamıştır. Merhum