Unutkanlığın arkasındaki gürültü: Bilişsel yük

Gün içinde neden bu kadar çabuk yorulduğunuzu hiç düşündünüz mü? Çoğu zaman fiziksel bir iş yapmıyor, masa başında saatlerce çalışıyoruz. Ama yine de günün sonunda hem bedenen hem zihnen tükenmiş hissediyoruz. Araştırmalara göre bunun adı: “Bilişsel Yük.” Klinik Psikolog, Psikoterapist Dr. Yasemin Meriç Kazdal ntv.com.tr okurlarına özel yazdı.


Gün içinde neden bu kadar çabuk yorulduğunuzu hiç düşündünüz mü? Çoğu zaman fiziksel bir iş yapmıyor, masa başında saatlerce çalışıyoruz. Ama yine de günün sonunda hem bedenen hem zihnen tükenmiş hissediyoruz. Araştırmalara göre bunun adı: “Bilişsel Yük.” Klinik Psikolog, Psikoterapist Dr. Yasemin Meriç Kazdal ntv.com.tr okurlarına özel yazdı.

Bilişsel yük, beynin aynı anda işlemeye çalıştığı bilgi miktarı olarak tanımlanıyor. Bunu kafamızda daha kolay canlandırabilmek için bilgisayarımızdaki ya da telefonumuzdaki açık sekmelere benzetebiliriz. Yani aslında zihnimizin de bir kapasitesi var ve zihin kapasitemiz dolduğunda dikkat dağınıklığına, hafızamızın zayıflamasına ve hata yapmaya daha yatkın hale geliyoruz.

Sabah gözümüzü açar açmaz telefonumuza bakıyoruz: Onlarca bildirim, e-posta, WhatsApp mesajı… Daha kahvaltıya oturmadan beynimize yükleme yapmaya başlıyoruz. İş yerinde bir yandan e-postalar, bir yandan yapılacaklar listesi… Öğleden sonra sosyal medya akışını kontrol etmek, gelen aramalara dönmek, eve dönünce yapılacak işleri düşünmek… Günün sonunda beynimiz adeta bir bilgisayar gibi donuyor.Zihin aynı anda birçok şeyi yapabilme özelliğine sahiptir, ancak belli bir sınırı vardır. Eğer kişi aynı anda çok fazla bilgiyle uğraşırsa, zihinsel enerjisi hızla tükenir ve dikkatini toplamakta zorlanır.

Araştırmalara göre son yıllarda birçok kişi “unutkanlıktan” şikâyet ediyor. Örneğin, mutfağa gidip neden geldiğini unutmak, telefona bakıp hangi uygulamayı açacağını hatırlamamak ya da aynı anda iki işi yaparken, sık sık hata yapmak… Tüm bunlar aslında zihnin kapasitesinden fazla yük taşıdığının göstergeleri. Peki, bu yüklerle ne yapabiliriz?

Bu durumu hafifletmek için bazı alışkanlıkları hayatımıza katmayı deneyebiliriz:· Günlük işleri küçük parçalara ayırmak· Aynı anda birden fazla işe odaklanmamak, öncelik sırasına göre ilerlemek· Bildirimleri kısıtlayıp dijital molalar vermek· Kısa yürüşler, nefes egzersizleri gibi ana gelebileceğimiz aktivitelere alan açmak· Akşam saatlerinde zihni boşaltacak aktiviteler seçmek (kitap okumak, müzik dinlemek gibi).

Günümüz insanının en büyük yorgunluğu çoğu zaman beden kaslarından değil, zihin kaslarından geliyor.

Daha verimli, sakin, tatmin dolu bir hayat için zihnimizin taşıdığı bu görünmez yükü hafifletmek artık bir lüks değil bir ihtiyaç.